Kordalılar Sürüngenler-Reptilia

Anol !

Anol

Anol türü, 165 cins kertenkeleyi kapsar. Bu kertenkeleler iguanagiller familyasına giren türlerin toplamının dörtte birine eşittir. Ne yazık ki bilim adamları için anol cinsleri arasında şekil bakımından pek az fark vardır. Bu yüzden bunları ayırt etmek zordur. Bu kertenkelelerin başları üçgen biçiminde, çeneleri de uzundur.İnce vücutları, kamçıya benzeyen bir kuyrukla sona erer. Ayaklarda hem sivri tırnaklar, hem de eklemlerden birinde oluklar şeklinde yapışkan yastıkçılar vardır.

Anol, bunların yardımıyla dimdik duvarlara tırmanır. Erkeklerin boynunda yassı bir kese vardır. Bu kese heyacanlandıkları zaman, kaslar yardımıyla genişler.O zaman deri de gerilir ve ortaya pullar arasındaki çok ilginç, renkli şekiller çıkar. Yeşil, kırmızı, beyaz, sarı ve siyah renklerin türlü karışımından oluşur bunlar. Anoller küçük kertenkelelerdir.

Başlarından kuyruk ucuna kadar olan boyları 12.5 santimle 35 santim arasında değişir.

35 santim olan Küba’nın şövalye anol’udur. Bu uzunluğun üçte ikisini kuyruk oluşturur. Onun için şövalye anolü de iri bir kertenkele sayılmaz. Ama uçuk yeşil rengi ve vücudundaki beyaz şekilleriyle güzel bir sürüngendir. Başında sarı, örgü biçiminde bir süs gözlerinin etrafında da mavi lekeler vardır. Erkeğin boyun kesesi uçuk pembedir. En iyi bilinen anol, Amerika Birleşik Devletlerinin güneydoğu kesiminde yaşayan üçgenbaştır.Bu hayvan 15-17 santim boyunda orta boy bir kertenkeledir.

Güzel, uçuk yeşil gövdesinde kahverengi benekler vardır. Boyun kesesi kırmızı beyaz noktalıdır. Brezilya’da yaprak burunlu anol yaşar. Bu ad, hayvana burnundaki bir uzantı dolayısıyla verilmiştir.

YAŞAYIŞ
Anoller sadece Amerika’da bulunur. Bu kertenkeleler Kuzey Carolina’dan güney Brezilya’ya kadar olan bölgede yaşarlar.  Antiller’de de çok sayıda anol vardır.Anollerin çoğu yaşamak için ağaçları seçer. Uzun ince parmakları ve yapışkan yastıkcıklarıyla dallarda koşuşurlar. Birkaç cinste ayak yastıkcıkları genişlemiştir. Bunlar bir tür paraşüt görevi yapar ve hayvanların hatırı sayılır yüksekliklerden aşağıya güvenle inmelerini sağlar. Diğer bazı anoller insanlara alışmışlardır.

Evlerde ve bahçelerde yaşarlar. Bahçelerde meyvalardan, evlerde de içeri doluşan böceklerden yararlanırlar.Bu tür anoller sonunda çok evcil olurlar. Onları kaçırmak için bir hayli gürültü kopması da gerekir. Bu anoller bu bakımdan Eski Dünya’nın agama ve gekolarına benzer.

Daha ender bulunur bir tür olan Küba su anolü akarsu kıyılarında yaşar. Korktuğu zaman suya dalarak taşların altına saklanır. Yine Küba’da iki tür mağara anolü de yaşamaktadır. Bunlarda birinin vücudu uçuk renkli ve yarı saydamdır.Gövdesinde, uzunlamasına tuğla kırmızısı çizgiler vardır. Bu kertenkeleler, yarasaların uğrak yeri olan kireç taşı mağaralarında bulunur. Anoller, mağaraların giriş yerlerindeki alaca karanlık kısımlarda duvarlara aşılmış halde görülür. Mağaralarda yaşayan diğer hayvanların aksine, gündüzün en aydınlık zamanında dışarı çıkarlar.

RENK DEĞİŞTİRME
Renk değiştirme mekanizması değişik tüm sürüngenlerde farklıdır. Bukalemunlarda renk değişmesini sağlayan pigment hücrelerini sinirler yönetir. Bu yüzden bir bukalemun çabucak renk değiştirebilir. Anollerde ise hücreleri hormonlar kontrol eder. İntermedin adı verilen bu kimyasal heberciyi beynin alt kısmında bulunan pitüt bezi kana salar. Kan intermedini renk hücrelerine taşır. Hormon da, hücrelerin, içlerindeki renk yoğunluğunu değiştirmesini sağlar. Bu, sinir sisteminin hareketine göre ağır bir işlemdir.Bu bakımdan anollerin renk değiştirmesi on dakika alabilir.

Renk değişikliğini yöneten pitüt bezi beynin duygulardan sorumlu olan kısmına yakındır. Onun için erkeklerin renginin saldırganlıklarından etkilenmesine şaşmamak da gerekir. Yeşil bir erkek anolün rengi, bir dövüşü kazandığı zaman daha parlaklaşır.Kaybettiği zaman ise kahverengine döner.